Oude wijn in tweedehands zakken

Regelmatig wordt ons gevraagd wat wij van de nieuwe De Morgen vinden. Dan halen wij onze schouders op en zeggen ongeïnteresseerd: “Pfff, allemaal gepikt van de vernieuwing van De Volkskrant. Maar dat zal wel mogen zeker, nu die twee kranten dezelfde eigenaar hebben?”

Het maakt wel jammerlijk duidelijk dat de vernieuwing er kwam op bevel van Christian Van Thillo, de eigenaar van De Morgen en De Volkskrant, en niet op bevel van Wouter Verschelden, de nieuwe bezielende hoofdredacteur met zijn inspirerende visie.

Hoe langer Verschelden het roer in handen heeft bij De Morgen, hoe slapper hij ons overkomt. Voor zijn vernieuwde krant moest hij niet alleen de indeling en de vormgeving maar ook de naam van de tweede katern overnemen van De Volkskrant. En het editoriaal dat de katern M van De Morgen inleidde leek wonderbaarlijk op het editoraal dat de katern V van De Volkskrant inleidde:

M, voortaan uw vaste referentie voor alles over cultuur, media en het moderne leven.

De V is een bevlogen mix van cultuur, media en modern leven.

Hoofdredacteurs bij De Morgen zijn steeds minder hoofdredacteur en steeds meer marionet. Maar misschien is dat precies is wat het moderne leven behelst.

De onderbroek van de hoofdredacteur

Ze zijn er op De Morgen een gewoonte van aan het maken om de vuile was van (ex-)hoofdredacteurs buiten te hangen. En jammer genoeg mag u dit letterlijk interpreteren. Want na de doortocht van ‘Wax-man’ Yves Desmet in zijn smoezeligste onderhemdje enkele jaren geleden (wij kunnen nog steeds geen cognac zien of ruiken zonder kokhalzend uit het raam te moeten gaan hangen), is er nu een column van Ilse Degryse.

Degryse, louter toevallig de eega van hoofdredacteur Wouter Verschelden, laat tweewekelijks in een column haar licht schijnen op ‘de man’, aan de hand van een iconische foto – inderdaad, het is dat soort column. Vorige week was het een foto van Bjorn Borg, door GQ gemeenzaam omschreven als platoons ideaal. En wie Bjorn Borg zegt, komt natuurlijk al gauw bij ‘s mans ondergoed uit. Degryse komt niet enkel uit bij dat van Borg, maar ook bij dat van de eigen man. Had Desmet het nog over Pat Donnez in zijden jaretellen, dan geeft Degryse graag inkijk in eigen wasmand:

Elementaire beleefdheid

Wij zijn erop geattendeerd dat ons destijds een compliment is gemaakt via het heilloze medium Twitter:

Omdat wij goede manieren hoog in het familiewapen dragen, willen wij dit compliment graag retourneren: beste Jans Eurinck, wij hebben er ook geen idee van wie u bent. Good job!

Een afschuwelijk dreigement

Journalisten die naar de politiek overstappen zijn onbetrouwbare bandieten. Politici die naar de journalistiek overstappen zijn baldadige onbenullen. De Nederlandse taal schiet voorlopig tekort om een categorie te beschrijven voor Pol Van Den Driessche, die eerst politicus was, dan journalist werd, toen weer politicus werd, om dan toch terug journalist te worden, en nu opnieuw als politicus aan de slag wil. Het kan zijn dat er een paar sprongen in de ene of andere richting ontbreken in deze lijst, het zijn er ook zoveel.

Maar hoe deerniswekkend wij Van Den Driessche en zijn laatste strapatsen ook vinden, toch hopen we dat hij burgemeester van Brugge wordt. Anders, zo dreigt hij op DS Online, zal hij wéér een slappe misdaadroman schrijven:

Als hij [Van Den Driessche] geen burgemeester wordt, zal hij zich beraden over zijn verdere toekomst. ‘Maar ik blijf dan natuurlijk gemeenteraadslid. En ik ga schrijven.’

Bruggelingen, behoedt ons voor Misdrijf in de basiliek, Machtsmisbruik in het baptisterium of Manufacturenfraude in Bachte-Maria-Leerne: stemt Pol!

In feite schuilt er meer misdadigheid in 's mans schaamteloze arrivisme dan in zijn detectiveromans.

LINKS:

• Van Den Driessche dreigt boekenliefhebbers af
• Van Den Driessche zijn discutabele professionele handelingen, deel 1 t/m 17
• Van Den Driessche zijn discutabele literaire handelingen, deel 1
• Van Den Driessche zijn discutabele literaire handelingen, deel 2

Een welgemeend compliment

Een goede techniek voor journalisten die zelf niets te vertellen hebben is de volgende: interview iemand die wél iets te vertellen heeft. Door een goed slachtoffer te kiezen en je eigen bijdrage tot een minimum te beperken, kan zelfs de meest uitgedroogde freelancer nog een sappig stuk brengen.

Neem nu An Olaerts. Die interviewde vorige week in De Standaard Magazine letterontwerpster Joke Gossé over haar liefde voor letters.  Olaerts beperkte haar eigen literaire bijdrage wijs genoeg tot 100 van de 1700 woorden, en kijk eens aan, dat is een heel leuk artikel geworden. Zij het dat niet alles wat Gossé beweert correct is, en dat Olaerts haar natuurlijk niet corrigeert.

Er was nog geen kritiek gekomen dat wij teveel op Olaerts inhakken, maar bij deze hebben wij mogelijke kritiek in die richting alvast preventief weerlegd.

LINKS:

• Een leuk artikel door An Olaerts

De eindeloze marketeerstantra

In de nuttige reeks van Apache over Vlaamse hoofdredacteurs wordt Yves Desmet aangehaald als een voorbeeld van de marketeer-hoofdredacteur. Voor wie dacht “nou, nou, is dat niet wat overdreven, die beste Yves heeft destijds met de X-dossiers toch knappe onderzoeksjournalistiek gebracht” schreef Desmet vorige week een stukje op Villamedia.nl.

Desmet stelt, nog maar eens, vast dat wat lezers beweren en wat lezers doen niet hetzelfde is. In casu: ze beweren wel dat ze al die extra weekendbijlages niet lusten, maar intussen blijken de verkoopscijfers van de weekendkranten toch te stijgen. De conclusie ziet u van mijlenver komen: de lezer is hypocriet en de krant heeft gelijk want zij geeft de lezer wat hij eigenlijk wil.

Doodmoe worden wij van die marketeers die de verantwoordelijkheid voor hun kwaliteitsimplosie bij de lezer leggen. Een redactie die het volk begint te geven wat het wil, eindigt met een krant zoals Het Laatste Nieuws. Of erger. Spreek me niet tegen, Yves Desmet, de zaligmakende verkoopscijfers bewijzen het.

Als Yves Desmet op zijn marketeersorgeltje voortdurend hetzelfde deuntje mag draaien, mogen wij ook in herhaling vallen: een kwaliteitskrant maak je niet door de instincten van hogeropgeleide lezers te bevredigen, maar door de intellectuele noden van alle lezers te bevredigen.

Als De Morgen zich haar progressief profiel zou aanmeten om ideologische in plaats van commerciële reden, zou ze dat snappen. Maar ja.

Een goed marketeer durft zichzelf verkopen. Ook in het buitenland. Ook als hij daarvoor moet liegen over zijn functie bij de krant.

LINKS:

• Yves Desmet spreekt Peter Vandermeersch na
• Emile Plasky spreekt Emile Plasky na
• Apache licht de Vlaamse hoofdredacteurs door

Extreem bezorgd

Aan het einde van Terzake, op de vertrouwde stek voor kostelijke reportages en het lichtere journalistieke werk, zette Bart Schols gisteren Dirk Borgers te kijk, de Vlaming die Khadafi in april een ontsnappingsplan voorlegde. Borgers’ brief kwam in beeld, met daarin de volgende zin:

We are extremely worried about the international media- and political/military campaign against Libya.

Schols weet dat het gesproken woord op televisie veel meer waard is, dus vertaalt hij de zin voor de immer gemakzuchtige kijker:

Penatencrème

Tine Embrechts liet weten dat ze spijt heeft van haar rol in het promotiefilmpje voor het spuuglelijke wangedrocht waar je ‘gemakkelijk [de] auto [kan] parkeren en met vriendinnen op een gezellig terrasje iets [kan]drinken terwijl de kinderen in de speeltuin zitten”. Ja beste lezer, ook wij moesten even naar het toilet.

Embrechts had naar verluidt bij haar toezegging niet door wat de werkelijke schaal van het project was. Bovendien was het filmpje bewerkt: “In de oorspronkelijke versie sluit het trouwens af met een vraag die rechtstreeks aan Kris Peeters was gericht. Maar op de site van Uplace is dat eraf geknipt.” Uiteraard, dat had het verschil gemaakt. Kris Peeters maakt altijd het verschil.

Ge staat voor het beeld, ik kan het nieuws niet zien

De personeelsdienst van de VRT heeft het niet onder de markt. Heidi Lenaerts heeft een kind gekregen, Martine Tanghe borstkanker en Marc Morren een hartstilstand. Dit alles werd ruim geafficheerd in alle media, alsof het ons iets had moeten kunnen schelen.

Het is inderdaad zeer erg voor de betrokkenen. Maar ik ben niet betrokken en ik wil ook niet betrokken worden. Elke dag gaan onnoemelijk veel mensen gebukt onder onnoemelijk veel leed. Wie zich dat allemaal aantrekt, wordt depressief, of gaat voor het Leger des Heils werken. Of allebei.

Journalisten zijn geen nieuws, zij verslaan nieuws. Als ze goed hebben gewerkt, krijgen ze op een dag een mooie necrologie van een collega. Eerder wil ik hen niet in mijn journaals zien.

Belangrijke bedenkingen bij de Grote Prijs Jan Wauters

Er is heel wat te doen geweest rond de Grote Prijs Jan Wauters. Dat is een prijs die, zo lezen wij, uitgereikt wordt aan “een Nederlandstalige mediapersoonlijkheid die excelleert in het gebruik van het Nederlands, van wie het taalgebruik getuigt van een uitstekende taalbeheersing en een grote creativiteit”. Allez vooruit.

Taalbeheersing en creativiteit, goed dat daar een prijs voor in het leven wordt geroepen! Spontaan komen er allerlei liedjesmakers, cabaretiers en lichtgewichtdichters bij ons op. Literair graven de plezierdichters zelden diep, maar qua creativiteit en taalbeheersing zijn zij ongeëvenaard, omdat zij vaak binnen zeer strakke keurslijven werken.

Vooral in Nederland heeft een aantal generaties, geïnspireerd door de onevenaarbare Drs. P, bij wijlen knappe staaltjes van taalbeheersing en creativiteit getoond. In Vlaanderen, waar we het Nederlands nooit echt onder de knie hebben gekregen, is de spoeling wat dunner, al hebben Hugo Matthysen en Jan De Smet ook alleraardigst werk afgeleverd.

Die taalkundige ambachtslui worden altijd onderschat en minachtend bekeken door Grote Schrijvers die alleen hun eigen romancycli Literatuur vinden en al de rest tijdverspilling. Het werd wel eens tijd dat daar verandering in kwam en een Grote Prijs leek ons niet meer dan gerechtvaardigd. Hojo, een Grote Prijs!

Groot was dan ook onze verbazing toen wij het lijstje genomineerden lazen: Ruth Joos, An Olaerts, Stijn Tormans, Peter Vandenbempt, San F. Yezerskiy. Geen enkele Nederlander. Geen enkele dichter, niet eens een schrijver. Het zijn allemaal journalisten en columnisten die voor kranten of magazines schrijven. En na de verbazing kwamen de teleurstelling, en de verontwaardiging.