Dromen zijn bedrog

Zouden wij blijven werken als wij het Groot Lot wonnen? De verleiding is groot om ‘ja’ te zeggen, omdat wij het best naar onze zin hebben bij onze werkgever en ook omdat het van een robuust arbeidsethos zou getuigen. Maar het zou grof gelogen zijn.

Waarom immers zouden wij blijven wegkwijnen op een kantoor in Brussel, wanneer wij restaurants in Rome, musea in Sint-Petersburg en eilanden in de Stille Oceaan zouden kunnen bezoeken? Nee, geen twijfel mogelijk:  natuurlijk zouden wij niet blijven werken.

Wel hebben wij lang getwijfeld over wat wij na ons ontslag dan met al dat geld zouden aanvangen. Villa’s in Hollywood en exclusieve sportwagens zeggen ons weinig. We zouden iemand laten komen om onze overhemden te strijken. Maar verder? Lang getwijfeld.

Niet meer, echter, sinds het fantastische Dreams van Seb Lester ons onder ogen kwam. Sindsdien weten wij: wonnen wij het Groot Lot, we kochten ons weer arm aan typografische extravaganties. Dreams eerst, en uiteraard de glanzende versie op het Mirri-papier.

Eén puntje van kritiek slechts: de afmetingen van de print zijn niet in overeenstemming met de grootsheid van het ontwerp.

 

Advertenties

Typografische bespiegelingen op zondagvoormiddag

Het internet zal nog wel een jaartje of 150 blijven gonzen over Comic Sans, en op i love typography gonst het maandelijks (of zo). Ziehier een aantal standpunten:

Vodpod videos no longer available.

Waarom is Comic Sans zo slecht? Laat ons voor één keer niet zeuren over de armzalige kerning (die echt armzalig is), maar laat ons eens kijken wat er allemaal beter kan.

Het volgende filmpje is wellicht het saaiste dat ik ooit zag over typografie, maar tegelijk ook het interessantste. Het is geen visueel spektakel, maar een technische uiteenzetting over de creatie van Duper, een lettertype dat min of meer dezelfde ambitie heeft als Comic Sans: een speelse scriptletter zijn.

Na het zien van deze en de vorige video wordt duidelijk met welke problemen Comic Sans kampt, en hoe Duper ze oplost. Bijzonder leerrijk.

Een interessante hypothetische vraag daarbij is: stel dat Comic Sans nooit had bestaan en dat Microsoft Duper had gelanceerd zoals het Comic Sans lanceerde, zou iedereen dan nu ook zo’n hekel hebben aan Duper?

Het ligaturenmysterie

Geachte mijnheer de art director van De Morgen,

ik weet dat uw krant al twee keer een European Newspaper Award heeft gewonnen voor haar lay-out. Met de laatste vernieuwing was dat wat mij betreft ook verdiend. Maar laatst betrapte ik Yves Desmet op een leugentje over lettertypes. Ik heb sindsdien wat onderzoek gedaan en ik zie mij geconfronteerd met een vreemd raadsel in uw typografie.

De schreefletter die u gebruikt heet Capitolium en is ontworpen door Gerard Unger, een monument in het letterontwerp. Hij heeft op Capitolium ook een variant gemaakt, Capitolium News, omdat lettertypes voor kranten speciale vereisten hebben.

Though Capitolium works well in most modern production processes and also on screens, it is too fragile for newsprint. For newspapers sturdier shapes were required as well as more characters to a line of text, and Capitolium News has a bigger x-height than Capitolium.

Dat schrijft Unger over Capitolium News. Maar u gebruikt die letter niet, hoewel u een krant bent (niet persoonlijk natuurlijk). Dat zie ik bijvoorbeeld aan de lijst met gebruikte lettertypes in de krant van vorig weekend op pagina 62. U gebruikt de gewone Capitolium.

Dat is uw goed recht, er zijn immers ook nadelen aan Capitolium News verbonden. Zo is de letter wat minder elegant, onder meer door de afwezigheid van ligaturen (de elegante verbindingen tussen twee letters die mekaar hinderen als ze naast mekaar staan). Daarom suggereert Unger zelf:

Of course the different varieties of the original Capitolium family can be combined with Capitolium News, for example for headlines on pages where other subjects than the news may require elegance or distinction.

Dat is dus duidelijk: Capitolium News: voor kranten, geen ligaturen, gebruikt u niet. Capitolium: niet voor kranten, wel ligaturen, gebruikt u niet.

Kan u mij dan verklaren wat deze draak van een non-ligatuur op diezelfde pagina staat te blinken?

‘tfi’ maakt deel uit van het woordt ‘catfight’, de titel van een artikel in de onvoloprezen Wax-bijlage. De ‘f’ is daar vier komma zes centimeter groot. Zelfs de meest typografisch ignorante luisteraar ziet wat er hier misloopt: de slurf van de ‘f’ hangt heel ellendig in de stip van de ‘i’. Dat moet toch beter kunnen? Ja, met een ligatuur! Maar die gebruikt u niet, om een voor mij onmogelijk te vatten reden.

Let op, dit is geen verwijt. Per slot van rekening bent u art director en ik werkloos. Ik begrijp het gewoon niet: u gebruikt de elegante versie, Capitolium, maar u laat de ligaturen er uit. Kan u voor mij dat ligaturenmysterie ontsluieren?

Met de gepaste achting,

Emile Plasky

Het getal 69

U wist natuurlijk al dat het getal 69zeer bijzondere eigenschappen bezit. Dat het ondersteboven precies hetzelfde getal blijft, is nog de minste. Dat het, als gevolg van die eigenschap, een sterke sexuele connotatie heeft, is al interessanter en misschien had u zich ook al afgevraagd of wijlen de megadancing Zillion het astrologische symbool voor de kreeft als logo had, omdat sommigen daarin een gekantelde 69zien.

Maar er is meer aan de hand. In lichte paniek meldt de Dienst Experimentele Typografie (DET) van De Standaard dat het getal spaties opvreet. Gelukkig heeft De Standaard het zelden over numerologie, sexuele stellingnames of ter ziele gegane cultuurhuizen, maar af en toe kan je nu eenmaal niet om de actualiteit heen. Dan moet je berichten over 69zoals hieronder:

De oorzaak zou een speciale synergie tussen de letter ‘z’ en 69zijn. De DET heeft al beloofd deze zaak tot op de bodem uit te pluizen en hoopt dat het fenomeen zich niet uitbreidt naar andere getallen, omdat dit hun economische katern ernstig in de problemen zou kunnen brengen. Voorlopig is er geen reden tot ongerustheid, maar waakzaamheid blijft geboden.

Niets mis met pop-ups

U dénkt alleen maar dat u het alfabet kent. Een rijtje van 26 letters kunnen opdrammen, dat valt bezwaarlijk kennis te noemen.

Ik durf bijvoorbeeld wedden dat u de relatie O-P/Q-R nooit op deze manier heeft bekeken. Geen reden tot gêne echter, ik zie het ook nu pas in.

Geen 2008 voor mij

Wie beschreef mijn vreugde, enkele weken geleden, toen Fontshop de komst van de nieuwe agenda aankondigde! Het ding zag (en ziet) er prachtig en praktisch uit, en ik was al helemaal opgewonden om te kunnen vernemen hoe ik mijn begerige poten op een exemplaartje zou kunnen leggen.

Fontbook agenda 2008Driewerf helaas, blijkt nu. Om er eentje te pakken te krijgen, moet je ofwel klant zijn bij Fontshop, ofwel student die een typografisch werkje instuurt. Snel een set lettertypes kopen, dat vind ik wat overdreven. Die dingen zijn duur en als arme kantoorslaaf heb ik geen bedrijfje waarmee ik liberale belastingsvoordelen kan doen.

Als arme kantoorslaaf ben ik vanzelfsprekend ook geen student. Geen meesterwerk van een agenda dus voor mij, want de geïnteresseerde leek die typografie gewoon als hobby heeft, wordt zoiets niet gegund.

Verder lopen wel alle vormgevers te zeuren dat het gepeupel dol is op arial en comic sans en dat niemand goede typografie weet te waarderen. Maar hoe moeten wij, neofieten, hobbyisten en zondagsdesigners, professionaliteit leren appreciëren, als we verstoken blijven van professioneel materiaal? Zo werkt het niet, maar dat beseffen de hoge heren ontwerpers blijkbaar niet. Nee, liever klagen over onbegrip en onderwaardering, hoog in die ivoren toren. Jullie verdienen niet beter dan lelijke kerstkaarten vol papyrus, stelletje elitaire narcisten.

Bedankt voor niets, Fontshop. De democratisering van de typografie zal wellicht nog een eeuw of wat op zich laten wachten, maar daar is jullie zelfbeklag natuurlijk niet rouwig om. Bah.

Disclaimer: Vanzelfsprekend is deze log louter ingegeven door jaloezie en verlang ook ik slechts naar een ebbenhouten zitje in de ivoren toren. Ik wens niemand wérkelijk wenskaarten met papyrus toe.

Update 12/07/2007