De duisternis daagt

De literatuur, zo denk ik vaak, heeft helaas nog maar weinig van de edele schoonschrijverij die ooit zo ongebreideld bloeide. Wie durft nog in proza een welgemikt chiasme te planten, wie zet homerische vergelijkingen en zeugmata in zijn zinnen? Erwin Mortier, zo antwoordt u misschien. Maar ik bezweer u, beminde gelovigen: woordenboeken overschrijven in analfabetische volgorde heeft nog nooit iemand tot schrijver gemaakt.

Gelukkig, echter, schitteren daar jonge talenten aan de einder, die ons gestamel doen stokken tussen ‘armoe’ en ‘troef’. Bouwende auteurs, creërende creaturen die met de syntactische precisie van Thomas Mann en de beeldende kracht van Curzio Malaparte de Nederlandse taal en enkele gelukkige lezers verrijken.

Zij zijn niet ras te vinden, deze drie ontpoppende pennen. Zij kleuren buiten de lijntjes van het boekbedrijf en publiceren, zomaar, schier gratis, hun experimenten in het dagblad. Hun namen: Ann Van den Broek, Jeroen Van Horenbeek en Roel Wauters.

Gisteren, bijvoorbeeld, verblijdden zij ons met een surprise in De Morgen. Op pagina 3, zelfs, waar wij zo graag eens een eerlijk stuk van Yves Desmet zouden lezen over de reeks ‘Media en politiek’ van Tom Cochez. De pagina waar voor hetzelfde geld had kunnen staan waarom onze Westerse overheden schuldig verzuim plegen in de ebolacrisis – ik verzin maar iets.

Maar gisteren dus, op pagina 3 in De Morgen, naast een rijkelijk gestoffeerde inleiding van bovengenoemde Desmet, een kortverhaal dat uitblinkt in stijl en meeslependheid. Geniet mee van enkele hoogtepunten uit het literaire feit ‘En toen begon Reynders’ stem te trillen…’:

De duisternis begint langzaam te wijken wanneer het voor Didier Reynders definitief begint te dagen. (…) Tranen vloeien er niet, daaraan zal Reynders zich nooit laten kennen, maar de tremelo* in zijn stem zegt alles.

(…) Rond negen uur woensdagavond, na een voorgerechtje van Sint-Jacobsschelpen** en een visschotel, valt de plenaire vergadering stilaan uiteen in bilaterale onderhandelingen, om rond middernacht volledig te desintegreren in kleine groepjes. (…) Het personeel van de Kamer smeert boterhammen voor de hongerige N-VA-delegatie, Alexander De Croo werkt de laatste stukken Pizzahut-pizza die een werkgroep heeft achtergelaten naar binnen.

*De auteurs bedoelen ‘tremolo’.
**De auteurs bedoelen ‘Sint-Jakobsschelpen’.

Een overzichtje, want wie houdt het allemaal nog bij?

Men kan heel wat zeggen over de brief van PEN Vlaanderen, die twee weken geleden het ondermaatse niveau van de Vlaamse pers aanklaagde. Hij was inderdaad slecht geschreven en nog slechter beargumenteerd, en werd zo mogelijk nóg slechter verdedigd door enkele leden van PEN.

Maar hij heeft het debat over de media wel weer aangewakkerd. Dat is bij wijlen een vermoeiend debat, maar onvermoeibare optimisten die we zijn, hebben we toch een poging gedaan om het een beetje overzichtelijk samen te vatten. Voor u, maar vooral onze hoofdredacteur, die het ook allemaal niet meer volgt. Alstublieft Auguste!

Lees meer »

Zo links is De Morgen

Ja, De Morgen is weer links hoor. Het wordt ons van alle kanten in de oren getoeterd, dus het zal wel waar zijn. Vandaag nog een gebrekkige column van Karl van den Broeck moeten lezen over het thema. Met daarin deze gewaagde stelling:

In Vlaanderen moet je al blind zijn om niet te zien dat De Morgen zich tegenwoordig nog sterker profileert als een progressieve krant voor een jong, divers en stedelijk publiek.

Nóg sterker? Trouwe luisteraars herinneren zich dat onze neef Maurice enkele jaren geleden precies de omgekeerde vaststelling deed: juist omdat De Morgen zich hoofdzakelijk op een jong, divers en stedelijk publiek richt, was de krant steeds minder links geworden:

De Morgen is zich niet ook gaan richten op de ‘nieuwe petit bourgeois‘, ze is zich daar in hoofdzaak op gaan richten, zelfs wat inhoudelijke keuzes betreft. Met alle redactionele gevolgen van dien.

Is De Morgen nu opnieuw linkser geworden om hetzelfde publiek op een andere manier te behagen? Marketingtechnisch klopt hier iets niet, denken wij.

Lees meer »

Waar blijft die lifestyle?

Apache wordt volwassen. Het heeft eventjes geduurd, maar dat was te verwachten, want wie is er van de ene dag op de andere honderd procent matuur? Niemand natuurlijk, behalve onze hoofdredacteur, die kwam naar verluidt met snor en plastron ter wereld.

Tot nu toe beperkte Apache zich tot ernstige journalistiek over relevante onderwerpen. Iets over ongeregeldheden met de aankoop van helikopters door het Belgisch leger, bijvoorbeeld. Of iets over de zeepbel die het huidige businessmodel van de Vlaamse kranten is. Interessante zaken die je nergens anders las. En dat was goed, want daar was Apache voor opgericht.

Maar daarmee ben je natuurlijk nog geen écht medium. Vergelijk de pure player even met uw vertrouwde papieren krant, en het wordt meteen duidelijk wat Apache nog miste.

Lees meer »

De grafieken die Apache eigenlijk had willen tonen

Tom Cochez van Apache heeft een riskante uitspraak van Bart Sturtewagen, hoofdredacteur van De Standaard, opgemerkt. Sturtewagen zei dat De Standaard het initiatief van De Morgen, om het woord ‘allochtoon’ niet meer te bezigen, niet zou volgen. Eén van zijn argumenten daarvoor klonk zo: “Het is hoe dan ook een woord dat steeds minder de krantenkolommen haalt en met uitsterven bedreigd is.”

Tom Cochez had de juiste journalistieke reflex en vroeg zich af: zou dat nu echt zo zijn? Hoofdredacteurs kletsen in de regel nogal uit hun nek, dat is bekend. En dus is Cochez eens gaan natellen of dat ook werkelijk zo was. Hij heeft daarvoor de krantendatabase Mediargus doorzocht.

Pas op, dat is een goed plan. Op zich. Echt waar. Maar de uitvoering… jongens toch, wat een geknoei, wat een geknoei. Lees zelf mee:

Lees meer »

Tegen alle verwachtingen in

Bart De Wevers opstoot van mediakritiek ligt intussen alweer even achter ons. Het hele stormpje is, zoals voorspeld, bijzonder snel geluwd en uiteindelijk zijn we er, zoals voorspeld, niets mee opgeschoten. Maar wij hebben over deze zaak uiteindelijk toch niet minder dan drie stukken kunnen vinden die de moeite van het lezen waard zijn. Een onverhoopt succes.

Niet toevallig komen ze van drie journalisten die zich al langer met mediakritiek bezighouden en de hele hetze in een breder perspectief kunnen plaatsen. Dit staat in schrijnend contrast met de bergen gezwets die we te verwerken kregen van allerlei dagbladschrijvers die hun gekwetste ego probeerden op te lappen met stukken waaruit meer revanchisme dan intelligentie sprak.

Een mooi voorbeeld was het stuk van Bart Sturtewagen in De Standaard, dat samengevat hierop neerkwam: de media doen keihard hun best en Bart De Wever vindt dat zelf eigenlijk ook. Gezwam van het nieuwe type hoofdredacteur, die niet langer de primus inter pares van de journalisten is, maar de verbi baiulus van de directie. De amusantste paragraaf vonden wij deze:

Mediakritiek wordt pas interessant als het uitgangspunt wordt aanvaard dat perfectie niet alleen onbereikbaar is, maar zelfs te vuur en te zwaard bestreden moet worden. Die perfectie kan immers alleen bestaan voor degene die het voorrecht heeft de definitie ervan te bepalen. Het is door de botsing met het imperfecte dat verheldering optreedt.

Als iemand de hogere hogere logica van deze theosofische epifanie kan duiden, wij horen het graag. Maar goed, drie interessante stukken dus:

“Iets helder kunnen uitleggen, is allesbepalend,” zegt Bart in Scoop Magazine. Maar hij heeft het niet over journalisten.

De enige goede Indiaan is een dode Indiaan

Apache is de gebeten hond hoor, deze week. Twintigduizend euro subsidie gekregen van minister Lieten! Dat kan natuurlijk niet. Waarom krijgt een website die op vrijwilligerskracht draait eenmalig twintigduizend euro voor een project, terwijl de krantensector het met slechts honderdtwintig miljoen euro per jaar moet stellen om zijn abonnementen te financieren?

Onbegrijpelijk toch? Vooral omdat het een project is rond mediakritiek. Pas op, het journalistieke establishment kan goed met kritiek om. Mediakritiek.be, bijvoorbeeld, dat kan best. Daar staan voornamelijk kopietjes van stukken die al eerder in andere media verschenen. Maar outsiders die systematisch aan mediakritiek gaan doen, met overheidsgeld dan nog — dat gaat te ver.

Lees meer »