Skip to content

Een fletse stem in het mediadebat

26 november 2013

Laat ons eerlijk zijn: in Vlaanderen bestaat geen intellectuele traditie. Dat is niet erg. Wij hebben andere, prettigere tradities. De schone duivensport, sitcoms in Antwerps verkavelingsvlaams, bolognaisesaus met wortel, selder en champignons — stuk voor stuk zijn ze genoegelijker dan bijvoorbeeld de lectuur van Tristes tropiques, een afschuwelijk en onleesbaar maar zeer intellectueel boek, geschreven door een man uit een land dat prat gaat op zijn intellectuele traditie.

Er is maar één nadeel aan ons manco aan intellectuele traditie: wie hier drie boeken gelezen heeft, wordt belezen gevonden. Vier boeken gelezen: intellectueel. Vier boeken gelezen en één geschreven: een tópintellectueel. Het geeft mensen als Bart De Wever een status waar zij in een ander land geen aanspraak op zouden kunnen maken, maar wellicht wil Bart De Wever toch nooit in een ander land wonen, en trouwens, waarom zouden wij het altijd over Bart De Wever hebben, die per slot van rekening een tamelijk vervelend personage is, ’t is toch waar zeker.

Neen, laat ons het eens over iemand anders hebben die de intellectuele status toegedicht krijgt: Tom Naegels. Schrijver, publicist, journalist en wie weet wat nog allemaal, maar vooral: ombudsman van De Standaard. In die hoedanigheid, maar ook in alle andere, is hij een belangrijke stem in het mediadebat. Aha!

En hij doet hard zijn best om de redelijke, gematigde stem te zijn. Wij zouden vóór zijn, als hij niet zo’n belabberde argumenten uit de kast haalde. De onzin die wij lezen in Peter Casteels’ verslag van het debat over kritische journalistiek! Daar beweerde Naegels dat journalistiek niet in de eerste plaats kritisch moet zijn voor machthebbers:

“Wie heeft er precies macht? Is N-VA een machthebber die als grootste partij van Vlaanderen hard moet worden aangepakt, of is het de underdog die samen met journalisten het de traditionele partijen moeilijk moet maken? Die afweging komt altijd terug. Moet het islamofobe Vlaanderen worden bekritiseerd, of de bedreiging die de Islam is? Het is niet altijd even makkelijk aan te duiden wie de machthebbers zijn”, aldus Naegels. “Journalistiek gaat meer over waarheidsvinding dan over oppositie voeren tegen de macht. Ook machthebbers kunnen gelijk hebben.”

Een béétje journalist kan zowel voor regering als oppositie kritisch zijn, zowel voor islamofoben als islamisten, zowel voor Tom Naegels als voor Walter Zinzen. Naegels’ redenering is een intellectueel zwaktebod. Bovendien: hoe kan je weten of de machthebbers gelijk hebben als je hen niet kritisch tegen het licht houdt? Maar in een volgende fase gaat Naegels nog verder:

De rol van Naegels bestond er vooral in het mediadebat te dedramatiseren. Zo beweerde hij […] dat hij als ombudsman nog nooit een journalist was tegengekomen die uit tijdsgebrek fouten maakte. “Het ontbreekt journalisten niet aan tijd om nieuws te controleren. Dat heb ik ook nog niemand horen beweren. Als er iets misloopt, zijn dat altijd menselijke fouten.”

Maar het is niet omdat een snul als Naegels het niet hoort, dat het niet beweerd wordt. Wat dat betreft kunt u beter op Radio Plasky afstemmen dan een abonnement op De Standaard nemen met gratis iPad air en zoutloze columns. Want wij hebben het al wél horen beweren. En niet door zomaar iemand, maar door de ombudsman van De Standaard!

Maar, inderdaad, toen die ombudsman nog Filip Verhoest was. Dat waren nog eens tijden, zeg. Verhoest spaarde de kool en de geit niet, en zijn redactie al helemaal niet. In 2010 kapittelde Verhoest bijvoorbeeld collega Veerle Beel, omdat zij reclame schreef voor de farmaceutische industrie en deed alsof dat journalistiek was. Verhoest was streng:

‘Dit artikel lijkt meer op een advertorial dan op een serieus journalistiek artikel. Zonder enige verificatie bij een onafhankelijk deskundige worden hier reclamepraatjes van Merck Serono geventileerd’, reageerde een lezer. […] Die kritiek is hard, maar grotendeels terecht. Bij de redactie van het artikel was de auteur voor haar informatie eenzijdig afhankelijk van de producent van het geneesmiddel. De medische claim dat het risico op borstkanker sterk is verminderd, wordt in het artikel niet door een tweede, onafhankelijke bron ondersteund.

Dat was nog eens een ombudsman, die Verhoest! Andere koek dan Tom Naegels met zijn eeuwige kerk in dat eeuwige midden, nietwaar. De ombudsman stelde dus vast dat een journalist in de fout was gegaan. En hoe kwam dat? Beel verdedigde zich met onder meer dit argument:

Het was de bedoeling een tweede mening te geven, van een onafhankelijk expert, maar dat is door tijdsdruk niet gelukt.

Kortom, in een poging tot nuancering bedient schrijver, publicist, journalist en ombudsman Tom Naegels zich eerste van erbarmelijke redeneringen, en vervolgens van beroerde feiten.

Tijd om je standpunt te herevalueren, Tom Naegels. Als fan van de waarheidsvinding zou het je sieren als je daarbij vertrekt van de feiten en daarop je opinie bouwt, in plaats van hard te proberen de redelijke stem te zijn, en dan feiten die dat zouden onderbouwen te zoeken. Omdat je toevallig “heel erg in het centrum gelooft”.

Tom Naegels kijkt over zijn bril.

Zo moet je kijken naar de feiten, Tom; niet naar je critici.

LINKS:

One Comment leave one →
  1. 26 november 2013 17:33

    Er zijn twee fenomenen merkbaar in de media: enerzijds een neiging tot collectieve waan van de dag, en een minstens even sterke neiging om de staren naar de Vlaamse navel.

    Ik ben het niet eens met Naegels dat media het nieuws niet kunnen maken. Ik geloof wel dat ze niet alles kunnen verkopen. Diepgaande journalistiek over belangrijke fenomenen die zich elders afspelen, dat krijg je niet gemakkelijk meer verkocht in de doorsnede van onmiddellijke vervulling en lokale interesse.

    Zelf vind ik het erg verkwikkend om atimes.com te lezen of naar CNN te kijken (ja, het verguisde CNN!) Het gaat wat vaker over Syrië en de Filippijnen, ook als daar nog geen storm is gepasseerd of burgers worden gekeeld, en wat minder vaak over Bart De Wever.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s