Skip to content

Joël is geen fan

6 mei 2013

Wij wensen Marc Reynebeau veel succes. Hij mag deze week elke dag een opiniestukje neerpennen voor dsAvond. Vorige week was die taak weggelegd voor Joël De Ceulaer, die eens te meer bewees dat elke dag iets interessants zeggen eigenlijk onmogelijk is. Tamelijk vergeetbare opinietjes waren dat.

In dat van zaterdag betrad hij nochtans de arena van de mediakritiek, toch een genre waarin hij een zekere reputatie heeft. Zeker sinds hij in juni 2009 de nieuwsredactie van de VRT flink scherp op de korrel nam in Knack.

Eindeloos veel verkiezingsprogramma’s met vervelende formats, vond Joël, en na úren kijken was je geen snars wijzer over de verkiezingen van 2009.  Joël wist ook hoe dat kwam: voor de VRT waren de kijkcijfers heilig geworden.

Toen de commercialisering toesloeg en kijkcijfers er ineens wél toe deden, werden de marketeers om hulp geroepen. Bij de VRT was het Jan Callebaut die met zijn toenmalige firma Censydiam de programmamakers kwam versterken.  […] Toch ligt in het succes van Censydiam ook de kiem van alle onheil.

De openbare omroep werd geleid door mensen die niet als journalisten, maar als commerciële lui dachten, schreef Joël:

Van politici zegt men vaak dat ze zich te veel laten leiden door marketeers. Sommige journalisten zijn nog een stap verder gegaan en zijn zelf gaan denken als marketeers. Zonder daar vervolgens hun journalistieke creativiteit aan toe te voegen.

En dat was overigens geen probleem van de VRT alleen, aldus nog Joël:

Vanzelfsprekend hebben niet alleen VRT-journalisten hun ziel verkocht aan de marketingafdeling. Het probleem doet zich voor bij zowat álle media.

Goed, dat was dus Joël in juni 2009. We zappen nu naar Joël vandaag.Hij schrijft niet meer voor Knack maar voor De Standaard, en is actief op Twitter. En hij heeft er dus een hele week bijzonder luchtige opiniestukjes opzitten voor dsAvond.

In het laatste van die stukjes, op zaterdag 4 mei, schiet hij genadeloos op de schrijversclub PEN Vlaanderen. PEN heeft namelijk een open brief gepubliceerd, waarin de club de teloorgang van de journalistiek aanklaagt, en de schuld daarvoor bij de vrije markt legt:

Bijna alle massamedia in Vlaanderen (kranten, radiostations, televisiezenders) zijn commerciële media: hun primaire logica is die van de kijkcijfers, de verkoopsaantallen, de luisterdichtheid of de unieke geregistreerde gebruikers.

PEN heeft jaargang 39 van Knack van zolder gehaald, dachten wij toen we dat lazen. De jongens en meisjes hebben het stuk van Joël goed gelezen, en dan wat ingekort en aangepast. Joël zal wel blij zijn met zoveel publieke steun, dachten wij ook nog. Maar nee hoor, Joël trekt in dsAvond flink van leer tegen PEN, hij schimpt en schertst dat het een aard heeft.

Laat de schrijver immer naarstig schrijven! Maar niet noodzakelijk opiniestukken, als het even kan. Niet omdat onze vrienden literatoren de heilige vrijheid van meningsuiting moet worden ontzegd (God verhoede), maar omdat hun opinies en argumenten doorgaans een minuscuul klein petieterig tikje aan de voorspelbare kant zijn.

Die opinie luidt namelijk als volgt: ‘Het is de schuld van de vrije markt!’

Wat precies? Euh, álles. De verkeersagressie. Uw burn-out. De armoede in de wereld. Het gebrek aan een boekenprogramma op Canvas. De wachtlijsten in de zorgsector. De score van Bart De Wever. Pesten op school. Het oeuvre van Jos Vandeloo. Allemaal de schuld van de vrije markt.

Ja, zo klinken Joëls analyses anno 2013. Dat is andere koek dan in 2009. Maar zelfs schimpend en schertsend kan Joël er niet om heen:

Om heel eerlijk te zijn: de dames en heren van PEN hebben ergens in de verte wel een punt. Er wordt veel steekvlamjournalistiek bedreven, er is veel oppervlakkigheid en haastwerk.

Maar hij voegt eraan toe:

Maar zij vergissen zich fataal wat betreft de rol van de vrije markt.

U weet wel, die vrije markt die volgens Joël zelf vier jaar geleden nog een belangrijke rol speelde bij de kwaliteitsdaling in de pers. Hij stelde het genuanceerder en beter beargumenteerd dan PEN, maar in wezen komt het op hetzelfde neer. Waarom haalt Joël nu dan zo uit naar PEN?

Is hij de voorbije jaren tot nieuwe inzichten gekomen over de rol van marketing bij nieuwsmedia? Zo ja, dan heeft hij het schandelijk nagelaten die met ons te delen.

Maar u weet dat mensen op Twitter eerder te veel dan te weinig met het publiek delen. Daarom achten wij het waarschijnlijker dat Joël bij zijn intrede bij De Standaard plechtig trouw heeft moeten zweren aan het evangelie van Zijne Oppermarketeerigheid.

Goed voor de verkoopscijfers wellicht, maar zoals Joël bewijst, lijdt de kwaliteit er onder.

LINKS:

3 reacties leave one →
  1. Joel De Ceulaer permalink
    6 mei 2013 21:46

    Een verdienstelijke poging om mij te betrappen op inconsequent gedrag. Maar mijn punt in beide opiniestukken is precies hetzelfde. Er is een markt voor diepgang. Net daarom mogen journalisten niet te veel naar marketeers luisteren. Tot uw dienst. Joël De Ceulaer

  2. 6 mei 2013 22:14

    Dat is een beetje een te gemakkelijke uitleg, lijkt me, Joël. Ik lees in je stuk uit 2009 nergens een pleidooi voor meer diepgang omdat de kijker dat vraagt. Integendeel: de cijfers lijken de marketeers gelijk te geven, maar jij wijst hen er zeer terecht op dat het brede publiek ook anders dan op een kleuterachtige manier kan worden aangesproken. Dat is heel wat anders dan zeggen dat diepgang er vanzelf wel zal komen, omdat er een markt voor is.

    Pleiten voor diepgang omdat er een markt voor is, is overigens pure marketingspeak. In die zin is je boutade “Er is een markt voor diepgang. Journalisten moeten niet te veel naar marketeers luisteren” aan de nonsensicale kant. Je favoriete hashtag #tweetenzoalsrik zou er niet naast misstaan hebben. Die plechtige eed heeft meer met je gedaan dan gedacht.

    In elk geval is je gedrag in die mate inconsequent dat je beweert nog steeds voor meer diepgang te pleiten, maar wel een week gebakken lucht hebt zitten schrijven voor dsAvond.

  3. 6 mei 2013 23:21

    Klein foutje: zaterdag 4 mei in plaats van 4 april. Meer heb ik niet te zeggen; gooi deze comment dus maar in de prullenmand.

    Oh ja, lekker geschreven!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s