Binnenkort, wanneer de media zijn gereanimeerd en Radio Plasky een volwaardige radiozender is, kunnen wij onze geringe energie voor een ander goed doel aanwenden.

Als het aan mij ligt, wordt dat de bellettrie. Een televisieprogramma over literatuur, gepresenteerd door één of meerdere Plasky’s, daar zitten minstens twaalf lezers en een snurkende recensent op te wachten.

En geen gezeur over de autobiografische grondslag van romans en gedichten, geen interviewers die niet zowat alle boeken van de aanwezige auteur hebben gelezen, geen vragen die beginnen met “ik kan het zelf niet goed benoemen, maar ik heb het gevoel dat…”, geen halfbakken vragenlijstje dat prevaleert op het luisteren naar het antwoord, geen programma dat blijft steken in de goede bedoelingen, geen format dat te veel interactie tussen twee auteurs fnuikt…Kortom, geen Iets met boeken.

Hadden schrijvers maar de ballen om, net als pakweg W.F. Hermans in vroeger tijden, beroerde presentatoren de mond te snoeren.

18 En Jezus zeide tot hen die zich rond hem verzameld hadden: Een man had een tuin met prachtige bomen en bloemen van alle kleuren. 19 Op een dag besloot hij de hand aan de ploeg te slaan, en hij richtte elke boom te gronde, verwoestte de kleinste plant. Jaren later, toen het onkruid zich van de tuin meester had gemaakt en man noch vrouw zich er durfde te roeren, zei de man: 20 Laat ik nu een prachtige boom planten, en bloemen van alle kleuren. Maar de boom groeide niet, en de bloemen bloeiden niet. 21 Toen besefte hij dat hij zelf van zijn tuin een woestenij had gemaakt en dat hij nooit meer op eigen kracht zulke bomen en zulke bloemen kon doen wassen en hij wierp zich in de aarde van zijn verschraalde tuin.
(Mt 29, 18-21)

Deze parabel echode gisterochtend in mijn hoofd bij het aanhoren van Siegfried Bracke over zijn nieuwe nieuwsprogramma.

In gammel Nederlands excuseerde hij zich dan nog voor de vermeende diepgang ervan:

Het is in elk geval een wat taaier programma dan anders, maar het blijft best kijkelijk, hoor. Maar het is inderdaad nogal grondig, nogal verdiepend. Maar net omdat het verdiepend is, kan het ook wel verhelderend zijn.

Maar het was een nogal onhorelijk interview.

De media leven van, het is bekend, slecht nieuws. Hoe slechter het nieuws, hoe beter! Ontvoering is goed, verkrachting is beter, een ontvoering mét verkrachting én rituele moord is het beste. Het nieuws kan voor onze media niet bloederig, pervers, gewelddadig genoeg zijn.

Af en toe moet het nieuws daar een handje bij geholpen worden. Gelukkig is dat geen probleem, onze media zijn daar goed in. Een detail verzwijgen links en eentje bijvoegen rechts, een vette suggestieve kop, een uit de context gehaald citaat – meestal volstaat dat. Soms niet, en dan moeten de grove middelen boven gehaald worden.

Bijvoorbeeld: terroristen plegen een zware bomaanslag in Pakistan: honderd doden, tweehonderd gewonden, and counting. Wat denkt u? Is dat dramatisch genoeg?

Als u dat denkt, dan 1) hebt u ze vermoedelijk alle vijf op een rijtje en 2) werkt u niet voor Terzake. Een causaal verband tussen beide durven wij niet uitsluiten.

Want voor Terzake volstonden die feiten, aangevuld met beeld- en klankmateriaal van zwaargewonde slachtoffers, niet om echt drama te tonen. Iets kan geen drama zijn zonder dramatische achtergrondmuziek, heeft daar ooit een geniale eindredacteur bedacht. Het grandioze resultaat van die bedenkelijke bedenking zag u eergisterenavond.

Omdat de website van deredactie.be zoals bekend zeer web 2.0 is, kan de video hier niet embedded worden, maar moet u klikken.

Voilà: dat is nog eens een dramatisch item! Maar wij zouden Radio Plasky niet zijn als wij geen progressiemarge meer zagen. Er is bijvoorbeeld maar weinig extra galm op de stem van Hillary Clinton gezet. En niet alle beelden zijn voldoende vertraagd. Durf ook het achtergrondgeluid volledig uitschakelen ten voordele van de nieuwe soundtrack.

Om aan de kijker duidelijk te maken dat het echt érg is, mag geen moeite de productie te veel zijn.

De voorbije week zijn er 41.193 nieuwe gevallen [van varkensgriep] bijgekomen in ons land. Twee personen stierven: een vrouw van 43 en een man van 75.

Dat lezen wij op de deredactie.be. Als wij het allemaal goed hebben bijgehouden, komt daarmee de mortaliteit in België voorlopig op 0,009% te liggen (7 doden op 76.964 geschatte gevallen). Elf keer lager dan een gewoon griepje dus, dat afklokt op een gemiddelde mortaliteit van 0,1%.

Met dit soort cijfers willen wij aantonen dat het goed is dat we een Interministerieel Commissariaat Influenza hebben, want wie zou anders die cijfers publiceren?

Is AFP nog wel een persagentschap te noemen? Die kloefkappers stuurden zomaar een bericht de wereld in dat een vermist kindje dood is teruggevonden terwijl dat helemaal niet waar was! Onze arme kranten, die het bericht plichtsbewust hadden overgenomen, moesten het nieuws nadien rechtzetten.

Zoiets kan natuurlijk helemaal niet. Terecht verslikken de Vlaamse media zich haast in hun verontwaardiging over AFP. Wij lezen dan ook:

“Blunder: Fransen melden vondst lijk Younes” (De Standaard; Het Nieuwsblad)
“Kwakkel persagentschap verstoort onderzoek” (Het Laatste Nieuws)
“Persbureau flatert en verklaart Younes onterecht dood” (De Morgen)

Laat ons de zaken duidelijk stellen. Persagentschappen dienen om nieuws op te sporen, bronnen te controleren, en dan goede persberichten te schrijven. Kranten dienen om die berichten op te pikken, de naam het agentschap door die van een eigen medewerker te vervangen en het bericht dan te publiceren.

Zo werkt het, maar als AFP geen bronnen meer controleert, waar zal het dan eindigen? Dat ze op de krant zelf moeten controleren of iets klopt voor ze het publiceren? Komaan zeg, straks moeten ze daar nog aan journalistiek beginnen doen. Dat is een totaal achterhaalde visie op de krant, hoor.

Vlaamse krantenbazen huldigen een veel modernere visie, waarbij journalisten zich niet meer met journalistiek moeten bezighouden. Journalistiek kost immers tijd en geld, en dat staat haaks op het eigentijdse streven naar een moderne krant: snel, goedkoop (behalve in het weekend) en steeds up-to-date. Maar dan moeten de persagentschappen wel een béétje willen meewerken natuurlijk.

Voor de moderne journalist is 'check and double check' niet meer dan deze zeer matige film uit 1930.

Het internet zal nog wel een jaartje of 150 blijven gonzen over Comic Sans, en op i love typography gonst het maandelijks (of zo). Ziehier een aantal standpunten:

Waarom is Comic Sans zo slecht? Laat ons voor één keer niet zeuren over de armzalige kerning (die echt armzalig is), maar laat ons eens kijken wat er allemaal beter kan.

Het volgende filmpje is wellicht het saaiste dat ik ooit zag over typografie, maar tegelijk ook het interessantste. Het is geen visueel spektakel, maar een technische uiteenzetting over de creatie van Duper, een lettertype dat min of meer dezelfde ambitie heeft als Comic Sans: een speelse scriptletter zijn.

Na het zien van deze en de vorige video wordt duidelijk met welke problemen Comic Sans kampt, en hoe Duper ze oplost. Bijzonder leerrijk.

Een interessante hypothetische vraag daarbij is: stel dat Comic Sans nooit had bestaan en dat Microsoft Duper had gelanceerd zoals het Comic Sans lanceerde, zou iedereen dan nu ook zo’n hekel hebben aan Duper?

Het zijn drukke dagen voor onze held Nick Davies, die gretig interviews geeft over zijn boek Flat Earth News. In het laatste exemplaar, afgenomen door Rafael Porto Carrero, maakte Davies korte metten met de laatste twijfels die wij omtrent zijn genialiteit konden hebben:

What exactly does Flat Earth News stand for?
“In the Middle Ages people used to believe that the earth was flat. Everybody said so. Until someone checked.”

Wij dachten altijd dat die titel iets helemaal anders betekende, namelijk dat als vandaag iemand het bericht de wereld in zou sturen dat de aarde plat was, alle media dat gewoon zouden overnemen, omdat ze het verhaal niet zouden checken. Wij waren fout, maar dat dachten wij.

Moderne geschiedschrijving leert ons immers dat de middeleeuwers, althans zij die zich af en toe afvroegen welke vorm de aarde eigenlijk zou hebben, helemaal niet geloofden dat de aarde plat was. Dat is niet meer dan een oud en dom cliché over de middeleeuwen, dat tot bloedens toe weerlegd is door wetenschappelijk onderzoek.

Davies kletst dus uit zijn nek. Wij komen samen met u tot een fraaie conclusie: journalist Nick Davies publiceert zijn werk, dat aanklaagt dat journalisten vaak werk publiceren dat fout is omdat ze hun verhalen niet checken, onder een titel die fout is omdat hij het verhaal niet heeft gecheckt. Jeps, onze mond viel open van bewondering.

Want hier komt het rethorische genie van Davies volledig tot uiting. Het gaat hier natuurlijk niet om een stomme fout, maar om een weloverwogen rethorische meestertruuk. Davies voert zichzelf op als het ultieme bewijs van zijn stelling, en snoert daarmee alle critici definitief de mond. Wie kan hier nog wat tegenin brengen?

Verdomd sluw gespeeld, als u het ons vraagt.

Nick Davies is sluw: nonsens verkopen om de strijd tegen nonsens te voeren. Rafael Porto Carrero liet zich niet kennen en deed minstens even sluw alsof hij niets door had.

Overigens gaf ook Radio Plasky onlangs een interview aan Rafael Porto Carrero. Bent u ook zo benieuwd om dat te zien verschijnen op mediakritiek.be?

Als het goed is, zeggen wij dat ook. Al heel vaak hebben wij een stuk met die zin willen beginnen. Het kwam er maar niet van, want omdat je zo’n oercliché maar één keer gebruiken, moet het meteen goed zijn.

En voila, nu ís het goed. Dus zeggen wij dat ook. Het, dat is De Werktitel: een heldhaftige poging om de journalistiek weer op de rails te krijgen. Ambitieus en (dus) naïef, inderdaad, maar u en ik, de met recht en rede verzuurde mediaconsumenten, zullen het in de toekomst allicht van dit soort initiatieven moeten hebben.

Wij hopen dan ook van harte dat een gebrek aan financiële en logistieke steun kan worden opgevangen met een surplus aan lef en intellect. Zelfs als De Werktitel morgen al ophoudt te bestaan, zullen wij zeggen: goed geprobeerd en goed dat jullie geprobeerd hebben.

Vroeger waren journalisten vaak echte helden. Zou die tijd ooit nog weerkeren?

Bert Bultinck is een visionair journalist. Die man weet wat de toekomst brengt, en meer specifiek: hij weet wie wat zal schrijven. Dat maakt hem ook zo geschikt als chef opinie. Toen hij nog bij De Morgen werkte, begon hij ooit zijn column met de stilaan legendarische woorden:

Wordt u ook zo moe van uitgebluste copywriters die bij elke scheet ‘It’s the economy, stupid’ roepen?

Wij dachten dat hij toen Brecht Decaestecker viseerde. Achteraf bekeken was dat een belachelijk idee, want wat zou Bultinck zijn kostbare tijd aan die garnaal vergooien? Nee, Bultinck richtte zijn visionaire pijlen op de man die hem vijf maanden later zou ontslaan en tien maanden later deze onzin zou publiceren:

“It’s the economy, stupid!” De Morgen kiest met zijn derde katern resoluut voor financieel en economisch nieuws.

Een uitgebluste copywriter. Het had Klaus Van Isacker kunnen zijn.

Luc Coene is geen wereldvreemde hypocriet. Althans, wij ontberen de bewijzen voor deze stelling, die wij nochtans in een vorige uitzending lanceerden. Wij hebben onze bronnen niet goed genoeg gecontroleerd en dus zonden wij een fout bericht uit. Wij bieden Luc Coene en al onze gedesinformeerde luisteraars onze welgemeende excuses aan. Het zal niet meer gebeuren.

Hoe ís het gebeurd? Een econoom vertelde ons het verhaal, dat hij van een jurist had gehoord. Wij gooien dat niet zomaar in de ether, wij controleren dat eerst: is Coene wel Minister van Staat? Is hij dat wel geworden toen hij kabinetschef van de premier was? Wat is het nettoloon van een federaal minister? En krijgt een Minister van Staat als pensioen wel het nettoloon van zo’n minister?

Alles vonden wij terug, behalve dus dat laatste. Het doorbladeren van het Staatsblad leverde niets op, dus belden wij onze econoom. Die verzekerde ons dat hij het zelf had opgezocht én gevonden. Hij vond het niet meteen, hij zou het nog eens opzoeken.
Wij belden ook de jurist. Die beweerde hetzelfde. Goed, dacht onze luie krent, als ik die twee bronnen al niet meer kan vertrouwen, wie dan wel? En wij zonden, schandalig genoeg, uit.

Luisteraars Thomas (beleefd) en Tim (eerder hoogdravend, maar wie zijn wij het om hem dat te verwijten?) wezen ons al snel op het feit dat een Minister van Staat helemaal geen pensioen krijgt. Onze bronnen deden er het zwijgen toe, een andere jurist verklaarde slimmig: “Voor zover ik weet, is dat inderdaad een louter protocollaire functie. Het kán natuurlijk dat er een pensioen aan vasthangt, maar als dat niet zo is, verklaart het wel waarom jij niets vond in het Staatsblad.”

Dat komt er dus van als je je bronnen niet goed genoeg controleert: niets goeds. Tot op het moment dat iemand alsnog met een document komt aandraven dat onze oorspronkelijke stelling bewijst, doen wij wat wel zo netjes is: een rechtzetting en excuses uitzenden.

Hiermee geven wij een stukje van onze identiteit prijs, want u weet nu zeker dat wij niet Yves Desmet of Peter Vandermeersch zijn.