De gebeurtenissen in Iran zijn vandaag misschien het belangrijkste nieuws ter wereld. Het gaat over democratisering in een moslimstaat, over nucleaire wapens, over de betrekkingen tussen het Midden-Oosten en het Westen, over olieprijzen, over een buurland van Afghanistan. Als de Iraanse revolutie slaagt, kan dat verstrekkende gevolgen hebben voor de hele wereld.

Altijd interessant dan, om te zien hoe lezers van DS Online op zo’n nieuws reageren. Op dit artikel, bijvoorbeeld, over de recente bedreigingen van het Iraanse regime aan het adres van de opposanten. 61 reacties om 17u21 alweer, de Vlaming heeft duidelijk een mening te verkondigen.

Alleen heeft die mening jammerlijk weinig te maken met de ontwikkelingen in Iran. De ‘discussie’ gaat in hoofdzaak over de dreiging van het islamterrorisme, met af en toe een excursie over het bestaansrecht van de staat Israël.

En niet alleen heeft bijna geen enkele lezersreactie iets met het onderwerp te maken, heel wat reacties hebben ook niets met mekaar te maken. En dan denken wij terug aan wat Dominique Deckmyn ooit schreef in zijn column Vlam!:

Lezeres An Ansoms van de Universiteit Antwerpen is ongelukkig met het niveau van online discussiefora in Vlaanderen. En met name dat van De Standaard Online. Er zijn wel eens mensen die op het internet domme dingen schrijven, zo luidt haar weinig onthutsende vaststelling. Ze heeft natuurlijk gelijk. Maar is dat zo erg? En is het beter als we die brede online dialoog dan maar niet voeren? Zodat we het intellectueel debat weer in kleine kring kunnen houden — maar dan wel op ‘niveau’?

Het enige correcte antwoord op die vraag luidt natuurlijk ‘ja’. Toch wringt Deckmyn zich in weinig elegante bochten om er een ‘nee’ uit te krijgen. Zo beweert hij dat het allemaal best meevalt met de onbeleefde en slecht geschreven reacties. Dat zal best, maar die onbeleefde en slecht geschreven reacties zijn dan ook niet wat het forum van DS Online zo waardeloos maakt. Wat dan wel?

Dat het altijd dezelfde clichés, platitudes en gemeenplaatsen zijn, doorgaans volstrekt naast de kwestie, die steeds opnieuw gelanceerd worden. Het verschil met wat er op een vrijdagavond aan de gemiddelde Vlaamse toog wordt verkondigd, is bijzonder klein. Van een “boeiende gedachtewisseling” is nooit sprake.

Dat verbaast niemand, want lezers van DS Online reageren niet om in discussie te treden met andere lezers, ze reageren om hun vaststaande mening nog maar eens kenbaar te maken aan de hele wereld. Er is geen “brede online dialoog” want er is vrijwel niemand geïnteresseerd in een dialoog.

Laten we de brede online dialoog  door een paar tientallen lezers nu achter ons. Hoe ziet een intellectueel debat in kleine kring eruit?

Maak je keuze, Dominique Deckmyn.

In een vierdelig kerstessay schetst GEERT BUELENS de pijnpunten van de Vlaamse journalistiek, met veel kritiek, maar ook met concrete aanzetten tot oplossingen.

Zo werden de eerste twee delen van het kerstessay van De Standaard ingeleid. Bert Bultinck, Chef Opinie en Analyse van die krant, neemt met het essay op arglistige wijze wraak op zijn vorige werkgever, waarin Buelens voorheen placht te schrijven als columnist-essayist.

Maar ik begin me zorgen te maken. Veel kritiek in het kerstessay, dat klopt, helder geformuleerd en met overtuigende voorbeelden gestoffeerd. Een uitstekende stand van zaken, kortom, van de malaise van de nieuwsmedia. Maar waar blijven de ‘concrete aanzetten tot oplossingen’? Het belooft weinig goeds dat de aangehaalde zin van hierboven bij de inleiding van het derde deel ontbreekt.

Maar kom, de aanzet is gegeven. We kijken uit naar morgen en naar reacties die niet enkel de boodschapper viseren. En dat op zich is dan weer goed nieuws: het is lang geleden dat ik nog ergens naar uitkeek in de Vlaamse pers.

De Morgen, voorpagina:

Kerstverhaal in Vlaanderen
Sea King vliegt levensreddend hart naar tienermeisje

Mediargus kan het niet aanzien en verandert de aandachttrekker 'Kerstverhaal in Vlaanderen' in het al even lamentabele 'Kerstmis in Vlaanderen'.

In het artikel op pagina vijf sieren uitdrukkingen als “ongewone legeractie”, “uitzonderlijke kerstvlucht”, “een tienermeisje met een ernstige hartkwaal”, “levensreddende operatie”, “televisiekijkend Vlaanderen” en “levensreddende missie” de eerste zes zinnen.

Zouden er nog fardes tegen het spieken rechtstaan tussen de schoolbanken van Het Laatste Nieuws en die van De Morgen?

Je zou kunnen zeggen dat het zo erg nog niet is, het bericht stond tenslotte maar op pagina vijf. Zo lang de eerste vier bladzijden niet gevuld zijn met, pakweg, het verslag van een mislukte aanslag op een vliegtuig en de heroïficatie van een toevallige passagier, is er toch niets aan de hand. Niet?

In tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt, hebben wij op Radio Plasky helemaal niets tegen metaforen. De metafoor toont zich bijwijlen een uitstekend hulpmiddel om ingewikkelde dingen eenvoudig uit te leggen. Wij zijn daar voor.

Wel waar is dat die eeuwige vergelijkingen tussen het politieke bedrijf en voetbal/wielrennen ons danig de strot uitkomen. Maar journalisten en politici zitten blijkbaar dusdanig om inspiratie verlegen, dat we het met steeds dezelfde ellendige parellellen moeten stellen. Buitenspel, rode kaart, demarrage, doping, enzoverder. Alsof het Vlaamse publiek van slechts twee sporten de spelregels vat.

Maar, altijd is er hoop. Isabel Albers en Yves Delepeleire leggen vandaag in De Standaard het verscheurende dilemma Keulen/De Croo uit met behulp van de autosport:

De middenmotor: een vertrouwd gegeven in de autosport. En in de politiek.

Marino Keulen is een middenmotor, een wellicht sportieve wagen dus, zij het één die bijna de politieke leeftijd van een oldtimer bereikt heeft. Het gewicht van de motor is goed verdeeld en daardoor heeft hij een zeer puike wegligging. Wij denken spontaan aan een Toyota MR2 uit 1987 en hopla, plots zien wij klaar in deze troebele verkiezingen.

Goed werk dus, van Albers en Delepeleire, maar zij hadden hierin verder kunnen gaan. Metaforen behoren immers helemaal uitgeput te worden en de technisch complexe autosport leent zich daar uitstekend toe. Nu immers weten we nog steeds niet of zo’n middenmotor geschikt is om Open VLD aan te drijven of niet.

Gelukkig beschikken wij over luisteraar Michael, die zelf over een wagen met een middenmotor beschikt:

Een “middenmotor van 22” zit ook in mijn Matra. Maar de voorin gelegde motor van mijn Peugeot is bijna even snel. Als Open VLD vooruit wil gaan, zou ik dus de tweede kiezen, eventueel met een turbo.

U ziet: het hoeft echt niet altijd over dat eeuwige voetbal en wielrennen te gaan. En ook voor journalisten en politici die de fijnste finesses der automobielmechaniek niet helemaal in de vingers hebben, zijn er mogelijkheden.

Vlaanderen telt talloze populaire sporten, waaruit het vruchtbaar beeldspraak putten is. Wij wachten ongedurig op een uitleg over Brussel-Halle-Vilvoorde aan de hand van het wipschieten, toppenbiljarten of vinkenzetten.

Het is bijna onverklaarbaar dat de gelijkenis met Marino Keulen ons nooit eerder is opgevallen.

]]> http://radioplasky.wordpress.com/2009/12/07/journalistiek-rijmt-op-automechaniek/feed/ 7 Emile Plasky middenmoter middenmotor http://radioplasky.wordpress.com/2009/12/01/laat-hem-blijven-wie-hij-is/ http://radioplasky.wordpress.com/2009/12/01/laat-hem-blijven-wie-hij-is/#comments Tue, 01 Dec 2009 20:08:35 +0000 Maurice Plasky http://radioplasky.wordpress.com/?p=1978 ]]>

Ramses Shaffy, de Jacques Brel van de Lage Landen.

Lieven Verstraete en namedroppen, het is als Serge Simonart en David Bowie: goede vrienden in de ogen van de eerste. Maar hoe zou Verstraete Brel dan noemen? De Georges Brassens van Franstalig Europa?

Al zwijgen de overblijvers op de redactie van De Morgen in zo veel mogelijk talen over de rampzalige koers die de krant vaart, een aantal van haar journalisten schrijft nog steeds prijzenswaardige stukken.

Laten we, behalve pakweg Koen Vidal, niet te veel namen noemen van zulke exemplaren, maar liever inzoomen op een essay van Walter Pauli, dat dit weekend in Zeno stond. Ook Pauli blijft een meer dan uitstekende journalist en polemist: hij durft (vaak originele) stellingen te poneren en zijn nek uit te steken, en hij verdedigt zich op een eerlijke manier wanneer hij de wind van voren krijgt.

Zaterdag had hij het, naar aanleiding van de behoorlijk extreme reacties op zijn Standpunt tegen een nakend rookverbod, over de ‘nieuwe verbieders’, zeg maar de progressieve onverdraagzamen:

De nieuwe petit bourgeois van vandaag is jonger en moderner dan die van vroeger. Die leest Humo en in het weekend ook wel eens De Morgen. Die kijkt vaak naar Eén en naar Canvas, is een enthousiaste consument van Woestijnvis-programma’s. Die shopt in de Delhaize en Fnac, bij Zara of Esprit (maar nooit bij de Wibra), citytript naar Berlijn en Barcelona. Het zou u of ik kunnen zijn.

Afgezien van de talrijke interessante taalkundige vragen die het fragment oproept*, wringt zich vooral de verwijzing naar De Morgen op de voorgrond. Want, als je de observatie van Pauli onderschrijft, is de kenschets weinig flatterend voor de ‘linkse gazet’.

Pauli zegt niet dat zijn krant één en al petit bourgeois is (geworden), maar beseft terdege dat De Morgen dat hippe, steedse, tijdens-Music-for-Life-erg-geëngageerde, consumerende Apple-profiel heeft — bij uitstek, maar niet uitsluitend, tijdens het weekend. Het is het publiek waarvoor Wax en vooral Vamos zijn gemaakt, alsook de mediabijlage op vrijdag. En daar wringt het nu net: de krant doet te zeer haar best dat lezerspubliek tevreden te stellen, zonder nog ernstig (of alleszins veel minder) te investeren in journalistiek die er werkelijk toe doet.

De Morgen is zich niet ook gaan richten op de ‘nieuwe petit bourgeois‘, ze is zich daar in hoofdzaak op gaan richten, zelfs wat inhoudelijke keuzes betreft. Met alle redactionele gevolgen van dien. En wat Joël De Ceulaer al overtuigend stelde over Siegfried Bracke geldt ook voor Klaus Van Isacker cum suis: journalistiek die gedreven wordt door wat de klanten willen lezen, is slechte journalistiek.

Zou Walter Pauli zulke zaken ook zeggen op redactievergaderingen, zo hij al akkoord is?

*Hoe tautologisch is het onderwerp van de eerste zin? Waarom shop je ‘in de Delhaize’ maar ‘bij Zara’ en toch weer ‘bij de Wibra’? Is ‘citytrippen’ al sterk ingeburgerd als werkwoord en doe je dat dan ‘in’ of ‘naar’ een stad? Hoe zou die laatste zin eruitzien in het meervoud? In hoeverre is die in deze vorm dus elliptisch? En zeg ik ‘in deze vorm’ of beter ‘onder deze vorm’?

Maar ik beloof plechtig dat wanneer dat [de ondergang van het Avondland] ooit een echte bedreiging wordt, deze krant op de barricaden zal staan om de verworvenheden van de verlichting en de democratie te verdedigen tegen een oprukkend godsdienstfanatisme.

Zo zweert Yves Desmet zonder verpinken in de weekendeditie van De Morgen. Maar wat zijn die eden van Desmet eigenlijk waard?

Tien jaar geleden had hij nog gezworen op de barricaden te springen voor de verworvenheden van de persvrijheid en de onafhankelijkheid van zijn redactie om ze te verdedigen tegen een oprukkend bedrijfsfanatisme. Maar heeft u hem gehoord toen het kruim van zijn redactie bij het grof huisvuil werd geplaatst?

De eerste katern van De Morgen omvat vandaag een absoluut minimum aan fouten, en dat verdient een schouderklopje met een pluim die een bank vooruit mag.

Tussen de eerste acht pagina’s ontwaar ik er liefst vier waarop geen enkele journalistieke kemel staat, net zomin als een taal- of spelfout waar de eindredactie over keek of een visueel akkefietje van een overwerkte lay-outer uit de redactie.

Dat pagina’s vijf tot en met acht integraal zijn ingenomen door een schreeuwerig ‘publiredactioneel dossier’? Een kniesoor die daarover valt.

De promodienst van De Morgen doet ook maar zijn werk.

Sinds een aantal weken wordt Suzy Menkes’ column op een bijzondere manier ingeleid in DM Magazine:

Suzy Menkes, ’s werelds meest invloedrijke modejournaliste, woont in Parijs. Haar columns verschijnen in The New York Times en de International Herald Tribune. En nu ook wekelijks in De Morgen Magazine.

Meer dan die inleiding hebben wij nooit gelezen, maar wat volgt kan nooit boeiender zijn dan die drie zinnetjes vol eigenwaan. Zij leiden ons tot interessante overpeinzingen.

Zo vroegen wij ons onlangs af: zou Rudy Collier weten dat de International Herald Tribune en de New York Times dezelfde krant zijn? En wat zou eigenlijk het ergste zijn: dat hij het niet of dat hij het wel weet?

Er zijn heel veel landen op de wereld. En behalve vermoedelijk Jef Lambrecht, weet niemand uit het hoofd waar die allemaal liggen. Daarom vinden wij het altijd verhelderend als er bij een artikel over een ver en vreemd land een kaartje staat. Dan weet je nog eens waarover je leest.

Neem nu het kaartje dat zaterdag in De Morgen stond bij een paginagroot artikel over Equatoriaal-Guinea. Dat artikel was netjes overgenomen uit The Independent, maar het kaartje hebben ze helemaal zelf gemaakt aan de Arduinkaai.

Het is er aan te zien.